Salon sahiplerine en çok neyin zorlandığını sorduğunda cevap genelde müşteri değil, personel oluyor. Bulunan kişi ya mesleği yeni bırakmış ya birkaç ay sonra gidiyor ya da gittiğinde müşterinin bir kısmını yanında götürüyor. Bu döngü tesadüf değil; çoğu salonda işe alma süreci ve çalışma düzeni, kalıcılığı değil geçiciliği besleyecek biçimde kurulmuş durumda.
Nereden aramalı
Gazete ilanı ve vitrine asılan kâğıt artık çok az iş görüyor. Pratikte çalışan kanallar üçe iniyor. Birincisi tedarikçiler ve meslek çevresi: malzemeyi aldığın bayi, bölgedeki diğer salonlar, kurs ve eğitim veren yerler kimin iş aradığını genelde biliyor. İkincisi mevcut ekip: yanında çalışan kişinin tavsiye ettiği kişi, hem baştan referanslı gelir hem de tavsiye eden kişi o işe sahip çıkar. Üçüncüsü sosyal medya: salonun kendi hesabından yapılan açık bir çağrı, iş arayan kuaförlerin takip ettiği yerel gruplar ve meslek sayfaları.
İlanı yazarken "deneyimli kuaför aranıyor" gibi boş bir cümle yerine somut bilgi vermek başvuru kalitesini doğrudan değiştiriyor: hangi semtte olduğun, hangi hizmetlerin yoğun olduğu, çalışma günleri ve saatleri, haftalık izin, maaş aralığı ve prim sistemi. Bunları yazmayan ilan, telefonu hiç uymayacak kişilerle meşgul eder; yazan ilan, ilk görüşmede konuşulacak şeyi azaltır.
Deneme süresi
İşe alma kararını tek görüşmede vermek gereksiz bir kumar. Bir ya da iki günlük deneme çalışması, bir haftalık konuşmadan daha çok şey gösteriyor. Dikkat edilecek şey yalnızca makas becerisi değil: müşteriyle nasıl konuşuyor, kendi alanını topluyor mu, yoğun saatte paniğe kapılıyor mu, ekipteki diğer kişiyle nasıl geçiniyor. Deneme çalışmasının ücretini ödemek ise hem yasal olarak doğru hem de ilk günden kurulan güvenin parçası.
Anlaşmanın yazılı olması da küçük bir ayrıntı gibi görünüp sonradan en çok tartışma çıkaran yerde işe yarıyor. Maaş, prim oranı, hangi hizmetten ne kadar prim alınacağı, çalışma saatleri, izin günü ve malzeme kullanımına dair kurallar baştan yazılırsa, altıncı ayda "ben böyle anlamamıştım" cümlesi hiç kurulmaz.
İyi çalışan neden gidiyor
Çalışanların ayrılma sebebi sorulduğunda ilk söylenen genelde paradır, ama altındaki sebep çoğunlukla belirsizliktir. Primin nasıl hesaplandığını bilmeyen kişi, hesabın kendi aleyhine tutulduğunu düşünür. Hangi müşterinin kime yazıldığı net değilse, yoğun saatlerde iş paylaşımı sessiz bir çekişmeye dönüşür. İzin gününün her hafta değişmesi, insanın işin dışında bir hayat kurmasını imkânsız hâle getirir. Bunların hiçbiri maaş zammıyla çözülmüyor.
Mesleki ilerleme de gözden kaçan bir sebep. Üç yıldır aynı işi aynı biçimde yapan bir kuaför, yeni teknikle ilgili bir eğitim gördüğünde salona bağlanır; hiç görmediğinde ise ilerlemek için yer değiştirmek zorunda olduğunu düşünür. Eğitim masrafı, aynı kişiyi yeniden aramanın ve yeni birini yetiştirmenin maliyetiyle karşılaştırıldığında genelde küçük kalır.
Çırak yetiştirmek
Deneyimli kuaför bulmak zor ve pahalı olduğu için birçok salon kendi içinden yetiştirmeye dönüyor. Bu yol işliyor ama şartı var: çırağın ne zaman ne öğreneceği belli olmalı. Altı ay yıkama ve süpürgeden ibaret bir düzen, çırağı ilk fırsatta başka salona götürür. Buna karşılık ilk aylarda yıkama ve fön, sonra belirli müşterilerde kesim, ardından renk yardımı biçiminde bir sıra tanımlandığında kişi hem kalıyor hem salonun kendi çalışma biçimini öğrenerek büyüyor. Türkiye'de kalfalık ve ustalık belgesi süreci de buna bağlı yürüdüğü için, yetiştirdiğin kişinin belge yolunu takip etmesi salonun kendi geleceği açısından da kıymetli.
Devir maliyetini görmek
Bir çalışan ayrıldığında kaybedilen şey yalnızca o kişinin emeği değil. Yeni kişiyi aramak, denemek, salonun düzenine alıştırmak haftalar sürüyor; bu arada eski çalışanın düzenli müşterilerinin bir kısmı randevu alamıyor ya da onun peşinden gidiyor. Bu maliyeti bir kere kabaca hesaplamak, ekibi elde tutmaya ayrılan bütçeyi çok daha makul gösteriyor.
Son olarak işin düzeni de kalıcılığı belirliyor. Günün nasıl geçeceğini sabah gören, kimin hangi saate müşterisi olduğunu bilen, akşam kaçta çıkacağını tahmin edebilen bir ekip çok daha az yoruluyor. Randevuların herkesin görebildiği tek bir yerde durması, bu yüzden sadece müşteri için değil, çalışan için de rahatlık sağlıyor.