Müşteri salonda saçının nasıl kesildiğini anlatabilir ama hijyen hakkında konuşmaz; sadece görür ve bir daha gelip gelmeyeceğine ona göre karar verir. Masada duran saçlı tarak, aynı havlunun ikinci kişide kullanılması, lavabonun kenarındaki kireç — bunlar hiçbir zaman yüksek sesle söylenmez. Üstelik hijyen aynı zamanda denetime tabi bir konu, yani iki ayrı sebeple düzene bağlanması gerekiyor.
Dezenfeksiyon ile sterilizasyon aynı şey değil
Salonlarda bu iki kelime çoğu zaman birbirinin yerine kullanılıyor, oysa farklı işler. Dezenfeksiyon, yüzeydeki mikroorganizmaların büyük kısmını etkisiz hâle getirir; alkol bazlı sprey, uygun oranda seyreltilmiş çamaşır suyu ya da salon için satılan hazır solüsyonlar bu işi yapar. Sterilizasyon ise sporlar da dâhil her şeyi yok etmeyi hedefler ve bunun için ya basınçlı buhar (otoklav) ya da sıcak hava sterilizatörü gerekir. Cam boncuk sterilizatörü yalnızca metal aletlerin ucunu etkiler, tamamını değil; ultraviyole dolap ise sterilizasyon değil, temizlenmiş aleti tozdan korumaya yarayan saklama yeridir.
Ayrım pratikte şu işe yarıyor: deriye temas eden ve kanama ihtimali olan her şey — jilet ucu, tırnak makası, manikür törpüsü, kütikül makası, epilasyon pensesi — sterilize edilmeli; tarak, fırça, klips, makas gibi deriyi kesmeyen aletlerde temizlik ve dezenfeksiyon yeterli.
Aleti temizlemenin sırası
En sık yapılan hata, kirli aleti doğrudan dezenfektan kaba atmak. Üzerinde saç, deri ya da ürün kalıntısı bulunan alette solüsyon yüzeye ulaşamaz. Doğru sıra şöyle: alet önce su ve deterjanla fiziksel olarak temizlenir, kalıntı fırçayla alınır, durulanır, kurulanır; ardından dezenfeksiyon ya da sterilizasyon uygulanır; sonra kapalı ve temiz bir yerde saklanır. Solüsyonun üstündeki kullanım süresi ve değişim sıklığı da okunmalı — günlerce aynı kapta duran, bulanıklaşmış sıvı iş görmüyor, sadece iş yapıldığı izlenimi veriyor.
Tek kullanımlık olanı tekrar kullanmamak da ayrı bir başlık. Jilet ucu, ağda spatulası, tırnak törpüsünün süngerli tipi, mum ve iğne gibi malzemeler bir müşteriden sonra atılır. Bunları saklamak tasarruf gibi görünse de hem denetimde doğrudan sorun çıkarır hem gerçek bir sağlık riski taşır.
Havlu, önlük ve yıkama alanı
Havlunun her müşteride değişmesi tartışmaya açık bir konu değil, ama yoğun günlerde en çok sarkan yer burası. Kirli havluyu kapalı bir sepete atmak, temizini kapaklı dolapta tutmak ve yıkamayı yüksek sıcaklıkta yapmak yeterli; aradaki sorun genelde temiz havlu stokunun yoğun saate yetmemesinden çıkıyor, yani bu aslında bir planlama meselesi. Pelerin ve önlüklerde tek kullanımlık boyun bandı ya da her müşteride değişen kâğıt şerit basit ve ucuz bir çözüm.
Yıkama koltuğunun başlık kısmı, lavabo kenarı ve musluk başı her müşteriden sonra silinmeli; boya karıştırma alanı ise gün sonunda toplanmalı. Zemindeki saçın hemen süpürülmesi hem görüntü hem kayma riski açısından önemli ve aslında en kolay alışkanlık.
Denetimde neye bakılıyor
Salonlar belediye ve il sağlık müdürlüğü denetimine tabi. Bakılan şeyler genelde aynı başlıklar: işyeri açma ve çalışma ruhsatının bulunması, personelin hijyen eğitimi belgesi, sterilizasyon cihazının varlığı ve çalışır durumda olması, kullanılan dezenfektanların ruhsatlı ürün olması, tek kullanımlık malzemelerin uygun biçimde atılması, atık kutusunun ayrı tutulması ve yıkama alanının durumu. Belgelerin bir klasörde toplu durması, denetim sırasında ortalığı aramaktan çok daha iyi görünüyor; eksik belge çoğu zaman kötü niyetten değil, kâğıdın nerede olduğunun bilinmemesinden kaynaklanıyor.
Kuralların ayrıntısı zaman zaman güncellendiği için, kendi ilindeki yürürlükteki şartları belediyeden ya da meslek odasından teyit etmek en sağlıklısı. Bir kere sorup not almak, yıllarca duyumla çalışmaktan daha az iş.
Düzeni yazılı hâle getirmek
Hijyende eksiklerin çoğu bilgisizlikten değil, işin kime ait olduğunun belli olmamasından çıkıyor. Her müşteriden sonra yapılacaklar, gün sonunda yapılacaklar ve hafta sonunda yapılacaklar biçiminde kısa bir liste hazırlayıp arka tarafa asmak, hem yeni gelen çalışanın öğrenmesini kolaylaştırıyor hem de yoğun günlerde atlanan adımları azaltıyor. Sorumluluğu güne göre paylaştırmak — bugün kim yıkama alanını topluyor, kim aletleri hazırlıyor — tartışmayı baştan bitiriyor.
Bu düzenin ayakta kalması için en çok gereken şey ise zaman. Randevuları arka arkaya sıkıştırılmış bir salonda hijyen her zaman ilk feda edilen şey olur; her randevunun arasına birkaç dakikalık toparlanma payı bırakmak, listedeki hiçbir maddeden daha çok işe yarıyor.